Zodra er een vacature ontstaat, schieten veel recruiters in de actiestand. Publiceren, searchen, bellen. Maar daarmee wordt volgens Jan Willem Wiersma het echte probleem vaak niet opgelost. In een aflevering van de zomerpodcast van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie pleit hij voor een andere kijk op recruitment: minder reageren op vandaag, meer sturen op morgen.
Die visie wordt zichtbaar in een Rotterdams voorbeeld. De aanleg van een derde stadsbrug loopt inmiddels maanden vertraging op. Niet door juridische procedures of technische obstakels, maar door een tekort aan vakmensen. “Met een goede arbeidsmarkt- en doelgroepanalyse had vooraf veel realistischer ingeschat kunnen worden wat haalbaar was,” zegt Wiersma. “Dat zo’n project nu vastloopt op mensen, laat zien dat recruitment nog te vaak wordt gezien als uitvoerende functie in plaats van strategische randvoorwaarde.”
De waan van de dag
Als docent bij de Leergang Strategisch Recruitment laat Wiersma geen kans onbenut om dit bredere perspectief over te brengen. “Recruiters worden vaak geregeerd door de waan van de dag. Door de focus op korte termijn blijven we achter de feiten aan,” zegt hij. “Terwijl je je juist moet afvragen: waar beweegt mijn organisatie naartoe? Welke mensen heb ik daarvoor nodig? En hoe ga ik die nu al aan mij binden?”
Dat vraagt om andere gesprekken binnen organisaties. Minder nadruk op ‘de vacature van nu’ en meer aandacht voor structurele vragen: welke skills worden schaars? Welke doelgroepen zijn cruciaal? En hoe realistisch zijn onze ambities zonder inzicht in de beschikbaarheid van talent?
Durven het gesprek te voeren
Die strategische rol opeisen gaat niet zonder weerstand, geeft Wiersma toe.
“Ik heb heus mijn hoofd gestoten. Soms was ik misschien ook te direct. Maar ik heb ook gezien hoe krachtig het is als je dat gesprek wél durft te voeren. Recruitment hoort niet achteraf aan te sluiten, maar vooraf mee te sturen.”
Bij zijn huidige opdrachtgever Stedin ziet hij die beweging wel ontstaan. Recruitment wordt daar actief betrokken bij de planning van projecten. Niet alleen in aantallen, maar ook in benodigde vaardigheden.
“Als je op tijd weet wat je straks nodig hebt, kun je veel beter sturen: op zichtbaarheid, op arbeidsmarktcommunicatie en op opleiden.”
Zonder mensen geen strategie
Volgens Wiersma ligt hier ook een duidelijke opdracht voor directie en bestuur.
“Elke CEO wil vooruit. Maar zonder de juiste mensen lukt dat niet. Als de dynamiek blijft: vandaag een probleem, morgen een oplossing, dan blijft het dweilen met de kraan open.”
Oplossingen liggen volgens hem in forecasts die verder kijken dan het komende kwartaal. In scenario’s, data en strategische personeelsplanning. “Beschikbaarheid van talent is geen randvoorwaarde, maar bepalend voor succes.”
Kleur durven bekennen
Dat geldt ook voor arbeidsmarktcommunicatie. De juiste kandidaten komen niet vanzelf, benadrukt hij. Werkgevers moeten zichtbaar durven zijn en een duidelijk verhaal vertellen.
“Je moet keuzes maken. Weten wie je wél wilt én wie niet. Dat vraagt lef, maar het is noodzakelijk. Je kunt geen grijze muis blijven.”
Zijn boodschap is helder: recruitment kan niet langer alleen uitvoerend zijn. Wie de toekomst van de organisatie serieus neemt, zet recruitment aan de voorkant. Niet als sluitpost, maar als strategische spil.
